کوتاه و گویا/به مناسبت درگذشت بانوی فاضله بتول راشد
میراث نامیرای «راشد»
محمدجواد حجتی کرمانی
 

درگذشت بانوی فاضله و با فضیلت مرحومه سرکار خانم بتول راشد یگانه فرزند مرحوم استاد عالیقدر حسینعلی راشد، که پس از ۳۴ سال به پدر پیوست، مرا بر آن داشت که به توصیه برادر عزیزم آقای دعائی این چند کلمه را قلمی کنم:


خوانندگان وفادار این قلم به یاد دارند که پس از رحلت آرام و خاموش مرحوم راشد رضوان‌الله علیه که به نظرم حتی مجلس ختمی را هم در پی نداشت، این حقیر به توصیه آقای دعائی یادداشتی در تجلیل از آن دانشی‌‌مرد فرزانه به رشته تحریر در آوردم تحت عنوان «راشد و حقی که بر ما داشت» که در اطلاعات چاپ شد. روز بعد از انتشار دومین قسمت مقاله در اطلاعات، آقای دکتر یزدی را در مجلسی دیدم و به ایشان که سرپرستی کیهان را بر عهده داشتند یادآوری کردم که به بازنشر آن مقاله در کیهان اقدام کنند و ایشان هم به رسم ارادت به مرحوم راشد چنین کردند که دو روزنامه کثیرالانتشار کشور، که در آن ایام، خوانندگان میلیونی داشتند، در حد توان خودشان حق کوچکی از مرحوم راشد را ادا کردند…
از حق نباید گذشت که مؤسسة اطلاعات هم در نشر و بازنشر آثار آن فرزانة دوران، سنگ تمام گذاشت. از جمله آخرین سخنرانیهای آن مرحوم با مقدمه دانشمند فرهیخته حضرت آقای دکتر مهدی محقق دامت برکاته و نیز کتاب «دو فیلسوف شرق و غرب» با مقدمة استاد بلندآوازة دور از وطن حضرت آقای دکتر سیدحسین نصر دامت فیوضاته، از سوی این مؤسسه منتشر شد.
پس از اینهمه، برادر عزیز و کوشا و پژوهشگر ما جناب آقای شیخ جعفر پژوم (سعیدی) مجموعة آثار مرحوم راشد را اعم از رسالات و کتب و سخنرانیهای ایشان در ۷ مجلد ضخیم با مقدمه استادان بزرگوار دکتر مهدی محقق و دکتر احمد مهدوی دامغانی به بازار نشر فرستادند که شایسته بسی تقدیر و تشکر است.
از این میان کتاب فضیلتهای فراموش شده که به همت مرحومه مغفوره بتول راشد در اختیار مؤسسه اطلاعات قرار گرفت و با مقدمه ممتع وخواندنی برادر عزیز آقای جلال رفیع «تربتی»، همشهری مرحوم راشد، چاپ شد بیشترین خواننده را جلب کرد و تاکنون چهل بار تجدید چاپ شده است. این اثر که شرح حال پدر مرحوم راشد است، گزارش یک نمونه عملی از تعلیم و تربیت اسلامی است.
باری، هر چند مرحوم راشد را وارثی صلبی به جز یک دختر باقی نماند و آن دختر گرانمایه هم در سن ۸۴ سالگی بی‌آنکه فرزندی از خود به یادگار بگذارد، دارفانی را وداع گفت، اما میراث مکتوب و ملفوظ آن فقید سعید گنجینه‌ای گرانبها و دائرة‌المعارفی از موعظه و حکمت است که با بیانی شیرین و دلنشین و قلمی شیوا و رسا برای نسلهای بیشمار روزگاران آینده به یادگار مانده است و بر اهل علم و فضیلت و اصحاب حوزه و دانشگاه و نویسندگان و گویندگان و مصلحان جامعه است که این میراث گرانبها را ارج نهند و از تبلیغ و ترویج این آثار بی‌نظیر که در سادگی و رسائی و شیوائی، در عین اتقان و احکام و ارائه منطق و برهان، سرآمد اقران است، دریغ ندارند و من به اغتنام فرصت از ارباب صدا و سیما که نوارهای سخنرانیهای سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ آن فرزانه‌مرد را در اختیار دارند، درخواست دارم که به منظور ترویج و تبلیغ ساده و روان و منطقی و مستدل و مبرهن معارف دینی، کلیه نوارهای مزبور را به روز در آورند و در قالب سی.دی و قرار دادن در اینترنت و فیس‌بوک و سایر نرم‌افزارهای رائج روز، دسترسی به این آثار ارزنده را برای عموم کاربران ابزار جدید آسان کنند و خدمتی درخور به معارف دینی و فضائل انسانی و اخلاق اسلامی انجام دهند…
***


… و از بازماندگان دودمان مرحوم راشد درخواست دارم که زندگینامة مرحومه مفغوره بتول راشد ـ رحمة‌الله علیها ـ را با آثار و نوشتجات آن مرحومه ـ اگر وجود دارد، منتشر کنند تا برای نسل جدید کشور، به خصوص بانوان شاغل در امر تعلیم و تربیت نوباوگان ایرانی، چراغ راهی باشد… چرا که آن مرحومه، آنگونه که این حقیر در ذهن دارم، اسوه و نمونه‌ای بارز و درخشان در فضائل اخلاقی و نیز روش صحیح علمی و فنی در امر تعلیم و تربیت بوده است. رحمه‌‌الله علیها و علی‌ابیها…